با شیوع کرونا و کاهش یکباره بی سابقه قیمت نفت و افزایش ذخایر نفتی که مشتری ندارد به نظر می رسد گاز نیز در حال دچار شدن به سرنوشت نفت است. در حالی که سقوط قیمت نفت عمده توجهات را به خود جلب کرده است، ریزش قیمت محموله‌های تک گاز طبیعی مایع (LNG) در آسیا به حدی شدید بوده که تبعات دیرپایی خواهد داشت.

به گزارش فولادسل ، قیمت هر یک میلیون واحد حرارتی بریتیش (mmBtu) محموله‌های تک LNG برای تحویل به شمال آسیا در هفته منتهی به ۲۴ آوریل، به ۱.۹۵ دلار نزول کرد و برای نخستین بار قیمت گاز پایین دو دلار بسته شد.

این قیمت افت ۷۱.۳ درصدی قیمت LNG از اوجش در اکتبر سال گذشته که ۶.۸۰ دلار بود را نشان می‌دهد و بدتر از کاهش ۷۰.۱ درصدی بهای معاملات نفت برنت است که از اوج ۷۱.۷۵ دلار در هشتم ژانویه امسال به ۲۱.۴۴ دلار در ۲۴ آوریل نزول کرد.یکی از عجیب‌ترین پیامدهای افت قیمت محموله‌های تک LNG در بازار آسیا این است که آنها اکنون به اندازه بهای معاملات گاز طبیعی آمریکا پایین هستند. این مقایسه شاید مانند مقایسه سیب با پرتقال باشد اما هدف تاکید روی این موضوع است که نخستین قربانیان سقوط قیمت LNG، صادرات آمریکا به آسیا خواهد بود.

گاز طبیعی آمریکا در ۲۴ آوریل در ۱.۷۵ دلار به ازای mmBtu بسته شد که بالاتر از رکورد پایین اخیر ۱.۵۰ دلار بود اما همچنان پایین‌تراز رکورد ۲.۹۱ دلار پیش از فرا رسیدن زمستان نیمکره شمالی در پنجم نوامبر بود.

کاهش تقاضا نه تنها طلای سیاه را وارد فاز جدیدی از قیمت و تولید کرده، دیگر انرژی‌های فسیلی همچون LNG را نیز تحت تاثیر قرار داده است تا جایی‌که بهای آن برای اولین بار در شرق آسیا با زغال‌سنگ برابر شده و مهمترین دلیل آن نیز رکود اقتصادی در سطح تمامی کشورهای دنیا عنوان می‌شود.

اگر نگاهی به قیمت گاز طبیعی فقط در سطح آسیا بیندازیم، مشاهده می‌کنیم که تقاضا به شدت کاهشی بوده و مازاد عرضه وجود دارد که مهمترین عامل نیز شیوع کرونا ذکر شده است. طبق آخرین آمارهای اعلامی متوسط قیمت LNG برای تحویل ماه ژوئن در حوزه شمال شرقی آسیا LNG-AS در روز جمعه حدود ۱٫۹۵ دلار در هر میلیون واحد حرارتی انگلیس (mmBtu) مبادله شد که نسبت به هفته گذشته ۰٫۳۵ دلار در هر  mmBtu  کاهش پیدا کرده است.

به گفته معامله‌گران موجی از پیشنهادات عرضه در بازار رواج پیدا کرده و این در حالیست که تعدادی از خریداران در حال تنظیم مجدد قرارداد خود برای تحویل بلندمدت هستند و عرضه‌کنندگان را با محموله‌های اضافی رها می‌کنند.

در این ارتباط محمدعلی خطیبی به تحلیل تاثیر کاهش قیمت نفت روی قیمت و صادرات گاز پرداخت و به ایلنا گفت: قیمت گاز معمولا یا بر اساس نرخ‌های منطقه‌ای تعیین می‌شود، یعنی هر کدام از مناطق آسیایی، اروپایی و امریکایی قیمت‌های خاص خود را دارند و در هر قاره‌ای متفاوت خواهد بود و برخی این نرخ را پایه قرار می‌دهند، قطعا وقتی قیمت نفت پایین می‌آید قیمت منطقه‌ای گاز هم افت می‌کند، یک نوع از قیمت‌گذاری هم مرتبط با نفت است و در قراردادها مستقیما برای گاز قیمتی نوشته نمی‌شود، با فرمولی به نفت نسبت داده می‌شود، در این مورد هم بنا به افزایش یا کاهش قیمت نفت بهای گاز نیز متغیر خواهد بود. در واقع گاز همانند فرآورده‌ها قیمت نفت را دنبال می‌کند و صددرصد از آن تاثیرپذیر است.

وی درباره تاثیر کاهش قیمت نفت بر روند صادرات گاز نیز بیان کرد: در خصوص صادرات گاز با خط لوله، قوانین سختگیرانه‌ای وجود دارد و نمی‌توان براحتی میزان آن را کم کرد، صادرات گاز از مسیر خط لوله طبق قانون TAKE OR PAY عمل می‌کند، یعنی باید برداشت صورت گیرد و در صورت عدم برداشت هم کشور مقصد موظف است پول را پرداخت کند.
نماینده سابق ایران در اوپک خاطرنشان کرد: در صادرات بوسیله خط لوله نمی‌توان براحتی حجم برداشت را کم کرد و باید طبق مفاد قرارداد صادرات صورت گیرد، مگر اینکه دو طرف با هم توافق کنند که در این صورت مشکلی وجود ندارد.

وی ادامه داد: در مورد غیر خط لوله، تک محموله یا LNG نیز اگر قرارداد وجود داشته باشد به صورت TAKE OR PAY خواهد بود و این قانون خریدار را موظف می‌کند به میزان قرارداد خرید انجام دهد در غیر اینصورت باید پول آن را بپردازد اما در صورت عدم قرارداد شرایط متفاوت خواهد بود.

پایان/